الشيخ الأنصاري ( مترجم وشارح : جمشيد سميعى )

142

رسائل شيخ انصارى ( فارسى )

تشريح المسائل * مراحل موجود در اشكال هفتم را تبيين كنيد ؟ مسئله حجيّت خبر واحد از مسائل اصوليه است و نه فروعات فقهيه . ( صغرى ) 1 - در مسائل اصوليه نمىتوان به مظنّه عمل نمود . ( كبرى ) پس در مسئله حجيّت خبر واحد نمىتوان به مظنّه عمل نمود . ( نتيجه ) استدلال شما به مفهوم آيه است و مفهوم از ظهورات است نه نصوص . ( صغرى ) 2 - ظهورات از امور ظنيّه‌اند ، چرا كه داراى احتمال خلاف‌اند . ( كبرى ) پس مفهوم آيه نيز امر ظنّى است . ( نتيجه ) مفهوم آيه نبأ از ظنون است . ( صغرى ) 3 - در حجيّت خبر واحد به ظنون اكتفاء نمىشود . ( كبرى ) پس در حجيّت خبر واحد به مفهوم آيه اكتفاء نمىشود . ( نتيجه ) * مقدمة بفرماييد مسائل اصوليه بر چند قسم است ؟ بر دو قسم : 1 - اصول اعتقادات 2 - اصول فقه . * مطلق ظنّ بر چند قسم است ؟ بر دو قسم : 1 - ظنّ مطلق كه با دليل انسداد ثابت مىشود . 2 - ظنّ خاصّ ، كه دليل خاص بر حجيّت آن اقامه شده است . * با توجه به مقدمه مذكور حاصل پاسخ شيخ به اشكال هفتم چيست ؟ اين است كه : كبراى مرحلهء اول اشكال ، خود داراى اشكال است ، چرا ؟ زيرا كه در اصول دين اكتفاء به ظنّ درست نيست ( چه ظنّ مطلق و چه ظنّ خاصّ ) ، بلكه بايد يقين حاصل شود . اما در مسائل اصول فقه ، نمىتوان به ظنّ مطلق اكتفاء نمود چون دليلى بر اعتبار آن وجود ندارد ، لكن به ظنّ اكتفاء مىشود ، چرا كه دليل قاطع بر حجيّت آن اقامه شده و داراى پشتوانهء علمى است . حال در ما نحن فيه ، ظهور آيه اگرچه ظنّى باشد ولى از ظنون خاصّه است ، يعنى دليل خاصّ و قطعى ( يعنى نبأ قطعيه عقلاء ) بر اعتبار آن اقامه شده است .